Archiwum miesiąca: styczeń 2026

Ewa Pluta, Rubież. Reportaż wędrowny

Ewa Pluta, Rubież. Reportaż wędrowny:

Ewa_Pluta

Cytaty:

Często je spotykałam, gdy szłam wzdłuż granicy. Starsze kobiety zastygłe w czekaniu. Wysiadywały na ławkach i na gankach, przed domami i w oknach. Niektóre spacerowały poboczem z jednego końca wsi na drugi, jakby sprawdzały, czy wszystko jest po staremu – domy nadal stoją puste, trawa zarasta podwórka, a bluszcz oplata tabliczkę z nazwą miejscowości tak gęsto, że spod liści nie widać liter. Zapraszały: na ławkę, ganek, do kuchni. Czasem na herbatę, a czasem na dłużej. Na krótko wychodziły z czekania.

… dostałam ćwiczenie do wykonania. Miałam sobie wyobrazić mieszkańców zadupia o nazwie Warszawa. Stolicy mało istotnego na własne życzenie państwa, niedostrzegalnego w tym momencie na arenie międzynarodowej, ale z tendencją rozwojową. Którego uniwersytety zajmują ostatnie miejsce w światowych rankingach.

… w jednej wsi mogli się pomieścić wyznawcy trzech religii: katolicyzmu, prawosławia i islamu. Jedni nie przekonywali drugich, że ich Bóg jest bardziej słuszny i lepszy. Panowały zgoda i szacunek. O tej wsi mówiło się, że jest „triniedzielnaja”: w piątek zaczynali świętować Tatarzy, w sobotę żydzi, w niedzielę katolicy i prawosławni.

Czytaj dalej Ewa Pluta, Rubież. Reportaż wędrowny

Aga Derlak, neurodivergent

Aga Derlak, neurodivergent, 2025:

Aga_Derlak

Jeszcze jedno trio. Tym razem słychać solidne wykształcenie muzyczne.

AI: „W 2025 roku polska pianistka jazzowa Aga Derlak wydała swój czwarty autorski album zatytułowany „neurodivergent”. Projekt ten jest artystyczną manifestacją neuroatypowości, bezpośrednio inspirowaną osobistymi doświadczeniami artystki z ADHD. Album stanowi próbę nadania sprawczości „wewnętrznemu chaosowi” i odejścia od tradycyjnych struktur muzycznych na rzecz nieliniowości, improwizacji oraz eksperymentu. Muzyka odzwierciedla złożoność i nieprzewidywalność neuroatypowego umysłu”.

Jan Bang …, Snow Catches on Her Eyelashes

Jan Bang …, Snow Catches on Her Eyelashes, 2020:

ab67616d0000b2734a18d910ddb961e938641cd9

Szumy i szelesty. Miło posłuchać i domyślać się, z czego wynikają.

AI: „„Snow Catches on Her Eyelashes” to wspólny album studyjny norweskich muzyków Eivinda Aarseta (gitara, elektronika) i Jana Banga (sample, programowanie). To 42-minutowy kolaż ambient/elektroakustyczny, który łączy w sobie różnorodne elementy, takie jak współczesna muzyka klasyczna, dub, pop lat 50. i norweska muzyka ludowa. Aarset często odchodzi od tradycyjnych brzmień gitary, wykorzystując swój instrument jako „narzędzie teksturalne” do tworzenia zakłóceń, szumów i destrukcyjnych brzmień. Bang zapewnia ciągłość dzięki swoim charakterystycznym technikom samplowania i edycji”.

Kasacja

Wpadłem po dłuższym czasie na peron do Trzebawia, aby sprawdzić, która godzina. Patrzę, a tu cały przyperonowy lasek gruntownie przetrzebiony. A przecież on latami świetnie funkcjonował jako punkt konsumpcyjny oparty o zasoby sklepiku wiejskiego nieopodal. Tak to już u nas jest: jak coś dobrze działa, zaraz spieprzą.:

Ewa Pluta, Rubież. Reportaż wędrowny

Ewa Pluta, Rubież. Reportaż wędrowny:

Ewa_Pluta_Rubiez

Cytaty:

Przez wieś nad Świsłoczą przeszli Niemcy, Polacy i Rosjanie. – Ludzie byli w euforii, że wojna wreszcie się skończyła, kule nie gwiżdżą nad głowami, można się zająć gospodarką. Nie zastanawiali się wtedy nad przynależnością państwową. Wszystko jedno: Polska czy Związek Radziecki. Aby był spokój. – Wiera Szapiel wygładza niewidoczne fałdy jej spódnicy. – Spokoju nie było.

Ze strachu przed granicą ludzie przestali w Chomontowcach sypiać. Kładli się do łóżka w ubraniach, niektórzy nawet w butach. Przejechał samochód – a po chomontowskim bruku rzadko coś jeździ – wybiegali przed domy. Może jadą po nich?

Żeby zobaczyć się z rodziną, należy odgrywać spektakl przed surowym audytorium – wopistami. W roli głównej występuje starsza kobieta, która kładzie się do łóżka w środku dnia latem, gdy trwają sianokosy, czy jesienią, podczas wykopków. Rodzina informuje wopistę, że babcię zmogła choroba, może nie przeżyć, chciałaby zobaczyć się z siostrą, która mieszka za granicą, w Białorusi, dwa kilometry stąd. Skoro kobieta na wsi leży w łóżku w środku dnia, to musi być chora – myśli wopista – i wydaje pozwolenia na wizytę siostry.

Czytaj dalej Ewa Pluta, Rubież. Reportaż wędrowny